Planete Doc Review
Druga edycja przeglądu światowego filmu dokumentalnego

17-19 listopada 2005

Aula 039 Wydziału Fil. - Hist. UG
ul. Wita Stwosza 55
Godz. 18.00

Współczesny dokument prezentowany jest przez telewizję (ten najlepszy - w kanałach filmowych), istnieje na specjalnych przeglądach i w galeriach sztuki.
Atrakcyjność dokumentu tkwi przede wszystkim w jego "gatunkowej" nieprzejrzystości.
Dzisiejszy dokument znakomicie wykorzystuje miejsce "pomiędzy" - reportażem i fabułą, galerią sztuki i publiczną trybuną. Pozwala, więc z jednej strony głosić prawdy objawione i epatować jasno widoczną tezą, z drugiej - tworzyć wizualno-dźwiękowe eseje, ledwie zarysowane, nieostre, które bardziej niż przekonać widza, mają wprowadzić go w specyficzny trans. Nie zabrania formalnej zabawy i pastiszu (udający dokument, fabularny "Pałac tygrysa króla" ironicznie nawiązujący do filmów Herzoga i bajek o Indianie Jonesie), ani też konstruowania filmu według wzorów kina fabularnego ("Guerillę: Uprowadzenie Patty Hearst" ogląda się jak thriller).
W świecie, który zaciera granicę między rzeczywistością a obrazem i staje się maszyną do pomnażania fikcji, dokument nie wstydzi się już manipulacji. Na wszędobylski, prymitywny niby-realizm telewizyjnych reportaży i dokumentalnych telenowel odpowiada manipulacją zupełnie inną.
Dokumentalizm oddala się bardzo od obiektywnego opowiadania, którego miejsce w coraz szerszym wymiarze zastępuje zsubiektywizowany obraz. Za kamerą stoi konkretny człowiek, który nie rejestruje świata, ale o nim opowiada. I właśnie tego subiektywizmu widz oczekuje.
W przeciwieństwie do codziennych reportaży dokumentalista próbuje zbudować między widzem i filmową rzeczywistością paradoksalny dystans, który zbliża. Nagi realizm w dobie dzisiejszych mediów nie porusza - potrzebujemy czegoś więcej, rodzaju fikcji, dokumentalnej fabularności.